← Katalog 42 · Davranış tasarımı

Başkaları ne yapıyorsa doğru olan odur

Belirsizlik anında insan kendi yargısına değil, çevresine bakar. Kaç kişinin baktığı, kaç kişinin aldığı ve kaç adet kaldığı bilgisi kararı doğrudan hızlandırır — ve bu güç kolayca kötüye kullanılır.

Sosyal kanıt
Sayı ne kadar somut ve yakınsa etkisi o kadar güçlüdür: “binlerce kişi” değil, “bu hafta 218 kişi”.
Kıtlık & aciliyet
Azalan stok ve süreli fırsat, kaybetme korkusunu tetikler. Yalnızca gerçekse kullanılabilir; sahte sayaç güveni bir kerede yok eder.
Otorite ve benzerlik
Uzman görüşü ikna eder; ama “senin gibi biri” daha çok ikna eder. Yorumlarda benzerlik sinyali (şehir, beden, kullanım amacı) gösterin.
9:41▮▮▮ ⬤
[ ürün fotoğrafı ] 👁 34 kişi bakıyor
Yün karışımlı ceket
★★★★★ 4,8 · 1.204 değerlendirme
₺2.480
Son 3 adet — M beden
Bu hafta 218 kişi satın aldı
Selin · Ankara · 1,68 m
“Beden tam. Kışın altına kazak sığıyor.”
Sepete ekle
30 gün içinde ücretsiz iade
A · dürüst kullanım
Aynı cümle, iki niyet
Doğrulanabilir
“Son 3 adet — M beden”
“Bu hafta 218 kişi aldı”
“Kampanya cuma 23:59'da biter”
Uydurulmuş
“Şu an 47 kişi bakıyor” (rastgele sayı)
“Sadece 2 dakika kaldı!” (her yenilemede sıfırlanır)
“Stok tükeniyor” (stok sınırsız)
Fark görsel değil, veriseldir. Kullanıcı sayacın sahte olduğunu bir kez fark ettiğinde markanın tüm sayılarına güvenmeyi bırakır.
Negatif sosyal kanıt
“Çoğu kişi bunu yapmıyor” demek istenmeyen davranışı normalleştirir. Az olanı değil, istenen davranışı öne çıkarın.
Yorum çeşitliliği
Yalnızca beş yıldız gösteren sayfa şüphe uyandırır. Düşük puanlı yorumları da gösteren sayfa daha çok satar.
Kaybetme korkusu
Süre sınırı kararı hızlandırır ama pişmanlığı da artırır. İade politikası bu riski dengeler.
Yasal not
Sahte kıtlık ve uydurma sayaçlar birçok ülkede tüketici mevzuatına aykırıdır; tasarım kararı olmadan önce hukuki bir konudur.
Sosyal Kanıt, Kıtlık & AciliyetCialdini ilkeleri
Tasarım promptu — 42 — Sosyal Kanıt & Kıtlık seçip kopyalayın
İngilizce prompt · detaylı
Design a mobile commerce study page about social proof and scarcity. A product screen shows a photo area with a live '34 kişi bakıyor' chip, a rating row with review count, price, an amber low-stock card with a 12% bar and a weekly purchase count, and a review with similarity signals (city, height). Beside it, a two-column table separating verifiable claims from fabricated ones, plus four cards on negative social proof, review diversity, FOMO cost and consumer-law exposure.
Türkçe brief
Doğrulanabilir sosyal kanıt ile uydurulmuş kıtlık sinyalini karşılaştıran e-ticaret çalışması.
Palet
#efece5
#fbfaf7
#17160f
#c67a1e
#b03428
Tipografi
Helvetica Neue 600, 19px ürün başlığı
Düzen
Telefon + doğrulanabilir/uydurma karşılaştırması
Hareket
Yok
Kaçınılacaklar
Sahte sayaç, sıfırlanan geri sayım, yalnız 5 yıldız